Một chiều cuối năm bên hiên nhà đầy nắng liêu xiêu hanh vàng, những khóm hoa cosmo ươm vàng rưng rức mang theo cơn gió hiu hiu lành lạnh và dường như tôi nghe rõ những âm thanh và mùi hương quen thuộc những ngày cuối năm quanh bờ rào nhà mình: mùi khói từ đống un Ba mới đốt, mùi cỏ khô, mùi nắng quê phơi trên lối con đường mòn nhỏ, mùi gió từ con sông thổi về và cả tiếng võng kẽo kẹt của Má… Những thanh âm rất bình dị đủ để lòng người bâng khuâng  chợt nhận ra không khí giáp Tết đã lặng lẽ chạm ngõ tự bao giờ.

Tôi xa nhà đã nhiều năm và lang thang mải miết sống cuộc đời mình từng mơ ước. Khi thì ngoài Hà Nội, có lúc lại trôi dạt tận Seoul xa xôi và đôi khi ngồi trên máy bay đêm ba mươi Tết đi qua tận nửa vòng trái đất… Những chuyến đi nối tiếp nhau, những vùng đất lần lượt đi qua để rồi có những mùa Tết trôi nhanh giữa dòng hối hả mà ít khi về nhà.

Khi tóc Ba Má đã phai màu sương gió và dấu thời gian hằn rõ trên gương mặt, tôi mới giật mình hoảng hốt nhận ra: mình cần phải về. Về nhà mỗi dịp Tết khi Ba Má còn đủ minh mẫn để nhận ra con cháu và để giữ lại cho chính mình những ký ức về ngôi nhà nhỏ đã nuôi tôi lớn khôn. Tôi sợ một ngày nào đó, ngay cả bản thân mình cũng trở nên mơ mơ hồ hồ, thì hình ảnh ngôi nhà cũ với chiếc cổng màu xanh bên bờ sông đầy gió, tiếng chim cuốc gọi chiều buồn hoang hoải bên sông vang lên giữa làng quê vắng lặng sẽ làm tôi đau đáu xót xa.

Những ngày giáp Tết, như một nếp quen đã thành tục lệ, Ba tôi lại tự tay đi kiếm các loại trái cây trong vườn nhà, khi thì xin thêm của hàng xóm, để “chưng dĩa quả tử”. Nào là thơm, dừa nước, mãng cầu, quýt, ớt đỏ, táo, bưởi, xoài, thanh long… đủ đầy sắc màu được Ba sắp xếp khéo léo rồi đặt trang trọng lên bàn thờ cúng Ông Bà suốt mấy ngày Tết. Tôi thường loay hoay ngồi bên, chuyền trái cây cho Ba, miệng nói luyên thuyên như thể đang “học nghề gia truyền”. Thế nhưng, từ khi Ba không còn khỏe, gian thờ nhà tôi cũng thôi vắng bóng “dĩa quả tử” rực rỡ hình này hình kia. Chị em tôi dẫu có cố gắng “học nghề” từ Ba, vẫn không thể nào chưng được những dĩa quả đẹp mắt, hài hòa như Ba đã từng.

Những ngày giáp Tết khác, nhà tôi lại rộn ràng gói bánh tét. Ba đi rọc lá chuối sau nhà, chẻ củi khô, vác từng khúc cây to về chất bên hè. Má và mấy chị em thì lau lá, đãi đậu xanh, chuẩn bị từng thứ nguyên vật liệu. Ba là người gói bánh, còn Má và chị em tôi cột dây, nhóm lửa nấu bánh. Cả nhà quây quần bên nồi bánh suốt đêm khuya lành lạnh, vừa canh lửa vừa chuyện trò, để mặc cho thời gian trôi chậm trong mùi lá chuối, mùi nếp mới và tiếng củi nổ lách tách. Giờ đây, tất cả đã trở thành thành ký ức và dấu thời gian đã lấy đi nhiều thứ tưởng chừng rất quen thuộc. Dẫu chị em tôi có cố gắng gói bánh tét, thì mùi vị ấy cũng không còn nguyên bản như khi có Ba, có Má, có cả gia đình cùng ngồi, cùng nấu và cùng cười vui. Mùi Tết năm nào hóa ra giản đơn, bình dị mà  không gì có thể thay thế.

Khi Ba thôi không còn “chưng dĩa quả tử”, khi Má thôi không còn gói bánh tét, mùi vị ngày Tết trong ngôi nhà nhỏ của tôi trở nên lặng lẽ hơn, trầm buồn hơn nhưng vẫn vương màu ấm êm hạnh phúc. Hạnh phúc bởi khoảnh khắc giao thừa vẫn còn Ba còn Má, còn đủ đầy con cháu quây quần bên nhau chúc Tết. Và hơn hết, hạnh phúc vì Ba Má vẫn còn đó, vẫn còn đủ trí nhớ để nhận ra gia đình, một điều tưởng chừng giản dị mà hóa ra lại là món quà lớn nhất mỗi mùa xuân về.

Giờ đây  mỗi mùa Tết về tôi không còn mong những điều rộn ràng hân hoan như thuở xưa nữa. Tôi chỉ mong được về nhà, lặng yên trong không gian quen thuộc nhìn Ba Má còn đó, nghe giọng nói thân thương vẫn gọi tên con cháu. Dẫu “dĩa quả tử” không còn rực rỡ như xưa, dẫu nồi bánh tét không còn tí tách lửa suốt đêm giao thừa thì Tết vẫn hiện diện trong từng khoảnh khắc sum vầy, trong ánh mắt Ba Má nhìn con cháu bằng tất cả yêu thương của những tháng năm còn lại.

Và với tôi, Tết bây giờ không nằm ở hương vị đủ đầy mà ở sự “còn”: còn Ba còn Má, còn người, còn nhà, còn ký ức để trở về. Và chỉ cần thế thôi, mùa xuân năm nào cũng sẽ là mùa xuân an yên hạnh phúc để tôi gìn giữ suốt cả một đời.

Dạo này tôi thường đi đi về về giữa nhà và bệnh viện mà cũng chẳng biết sẽ tiếp tục kéo dài trong bao lâu nhưng là những ngày trống rỗng thật sự. Tôi nói với bác sĩ rằng mình thật sự không có bị stress và tôi vẫn nghĩ trong đầu là như vậy… Nhưng không, phản ứng của cơ thể đã đi ngược lại những gì tôi nói và suy nghĩ, khi tôi thốt ra lời nói ấy thì cũng là lúc tâm trí của tôi đầy rẫy những suy nghĩ lo lắng, dự định và rất nhiều vấn đề bất ý mà vốn cuộc đời không theo như mong đợi của mình được. Tôi không điều khiển được tâm trí của mình và để cho nó chạy loạn xa, khiến cơ thể kiệt sức vì những “phản ứng phụ” không mong muốn… Nhưng bằng một cách nào đó, tôi thấy mình cô đơn một cách kì lạ: không buồn, không đau… chỉ là cảm nhận mình rất khác.

Có những buổi tối, tôi ngồi một mình rất lâu, không làm gì cả, không buồn bã cũng không mong chờ. Tôi chỉ nhìn thời gian trôi, và tự hỏi: từ khi nào, mình không còn cần ai đó để lấp đầy những khoảng trống này nữa… Tôi từ chối rất nhiều cuộc gặp gỡ, giao lưu, hẹn hò mà bản thân thấy không thoải mái và cũng không muốn giải thích nhiều về bệnh tình hay lý do vắng mặt..Cô đơn của tôi bây giờ không còn là nỗi thiếu vắng. Nó giống như một khoảng trời riêng, nơi tôi có thể ở lại mà không cần phải giải thích. Trong khoảng trời ấy, tôi không phải đóng vai gì cả. Tôi chỉ là tôi, với tất cả những câu hỏi chưa có lời đáp và từng bước vượt qua bệnh tật, khó khăn của chính mình.

Có lẽ, khoảng lưng chừng của một đời người không phải là lúc ta mất phương hướng, mà là lúc ta bắt đầu nhìn thấy rõ mình hơn. Và khi đã nhìn thấy rõ, ta không còn dễ dàng lao về phía trước như trước nữa. Ta bước chậm lại, thận trọng hơn và chấp nhận rằng có những câu hỏi sẽ ở lại rất lâu trong đời mình mà không cần câu trả lời nào cả.

Không phải cuộc chia tay nào cũng bắt đầu bằng một lời nói rõ ràng với nhau. Có những mối quan hệ rời đi lặng im không nói và người trong cuộc đôi khi cố tình không hiểu, không có cao trào, không có khoảnh khắc cuối cùng để níu giữ hay dứt khoát. Chúng tan ra từng chút một, trong những lần im lặng kéo dài hơn, trong những câu hỏi không còn được hỏi tiếp, trong cảm giác rằng cả hai đều đang chờ người kia nói điều gì đó trước. Khi còn trẻ nông nổi, mình không hiểu được rằng im lặng là chia tay. Phải mất nhiều tháng nhiều năm dằn vặt, đau khổ, tự trách…mình mới hiểu ra im lặng là rời xa.

Tôi đã từng ở trong cuộc chia tay như thế. Không ai bỏ đi, nhưng cũng không ai thật sự ở lại. Vì có thật sự bắt đầu đâu mà ở lại. Tôi không biết từ khi nào, những điều quan trọng trở nên khó nói, và những điều dễ nói thì không còn mang nhiều ý nghĩa gì…

Những cuộc chia tay không thành lời thường không để lại vết thương sâu sắc. Chúng để lại một cảm giác mơ hồ, như thể mình đã mất đi điều gì đó mà không biết chính xác là gì. Không có kỷ niệm cuối cùng để bám víu, không có câu nói sau cùng để khép lại. Chỉ có một khoảng trống không nhưng kéo dài rất lâu về sau…

Sau này, khi nhìn lại, tôi không còn trách mình hay trách người. Tôi hiểu rằng đôi khi im lặng rời xa cũng là một cách trả lời chính xác, hoặc một cách trừng phạt đau lòng nếu một trong hai không hiểu ra sớm. Chúng tôi để cho thời gian làm thay phần việc mà lẽ ra chúng tôi nên đối diện cùng nhau.

Có lẽ, điều buồn nhất của những cuộc chia tay không thành lời không nằm ở việc mất nhau, mà ở chỗ chúng ta không có cơ hội nói ra những điều cuối cùng một cách tử tế. Không phải để níu kéo, mà để thừa nhận rằng đã có một quãng thời gian, chúng ta từng quan trọng với nhau rất nhiều. Và đôi khi, chỉ cần một lời như thế thôi, cũng đủ để ký ức được ở lại trong lòng theo một cách nhẹ nhàng hơn và không day dứt về sau này…

Có những điều khi còn để ở trong lòng, tôi luôn nghĩ rằng mình sẽ có dịp nói ra tất cả. Tôi tự nhủ rằng rồi sẽ có một thời điểm thích hợp hơn, khi mọi thứ đủ yên bình và khi cảm xúc đủ chín hoặc khi người đối diện đủ sẵn sàng để lắng nghe, hoặc đơn giản là khi mình muốn nói. Nhưng thời gian không đợi những dự định thầm lặng bao giờ, nó đi qua rất nhanh, mang theo cả những lời nói chưa kịp thành câu.

Tôi đã quen với việc giữ lại suy nghĩ, giữ lại cảm xúc, giữ lại những điều nếu nói ra có thể làm không khí trở nên nặng nề, giữ lại cả những điều tôi thấy mơ hồ hoặc đắn đo, lưỡng lự. Tôi nghĩ rằng im lặng là một cách tử tế hoặc ít ra mình người hay vướng thị phi nên thôi mọi thứ cứ im lặng như thế. Nhưng càng về sau, tôi càng nhận ra rằng im lặng không phải lúc nào cũng hiền lành như tôi từng tin. Có những im lặng chỉ đơn giản là vì tôi không đủ can đảm để đối diện với những gì thật nhất trong mình, là tất cả những sợ hãi, e dè, là nỗi sợ nói sai, nói không đúng, là sự thật sẽ mất lòng mọi người, là chuyện của người khác không phải của mình hay đơn giản là… mình có nhiều thời gian, không nói dịp này thì sẽ nói dịp khác…

Và cứ thế có những người đã đi qua đời tôi rất lâu, để lại một khoảng trống không gọi được tên. Tôi chưa từng nói với họ rằng họ quan trọng đến mức nào, rằng có những ngày tôi đã sống nhờ vào sự hiện diện rất nhỏ của họ. Khi họ rời đi, tôi mới hiểu rằng có những lời cảm ơn, nếu không nói kịp, sẽ trở thành một nỗi day dứt âm thầm, không ồn ào nhưng rất bền.

Cũng có những lần, điều tôi không kịp nói không phải là yêu thương, mà là mệt mỏi. Tôi đã cố gắng tỏ ra ổn, cố gắng gánh vác nhiều hơn sức mình, và tin rằng sự chịu đựng ấy rồi sẽ được thấu hiểu. Nhưng không ai có thể đọc được những điều tôi không nói ra. Và tôi học được rằng, việc không nói về giới hạn của mình cũng là một cách tôi tự làm mình tổn thương rất nhiều. Tất cả chỉ là câu chuyện tự tôi cảm nhận, tự tôi suy nghĩ và tự đa mang!

Những điều đã không kịp nói không biến mất. Chúng ở lại trong tôi, thỉnh thoảng quay về trong những buổi chiều rất yên, khi tôi không bận rộn để né tránh. Tôi không còn trách mình vì những im lặng ấy vì hiểu rằng, ở thời điểm đó im lặng là tất cả những gì tôi có thể làm. Nhưng tôi cũng biết rằng, từ bây giờ, tôi không muốn tiếp tục sống như thế.

Bài viết này không phải để gọi lại quá khứ, cũng không phải để mong một lời hồi đáp muộn màng. Nó chỉ là một cách để tôi thừa nhận rằng có những điều đáng lẽ đã nên được nói ra, dù kết quả có thể không thay đổi. Và có lẽ, việc nói muộn, dù chỉ là với chính mình, cũng là một cách để tôi khép lại những khoảng lặng đã kéo dài quá lâu trong mệt mỏi và chịu đựng.

Tất cả mọi điều nên được nói ra.

Thời gian ơi,

Có những năm tháng trong đời, ta sống bằng niềm tin rằng mình còn rất nhiều thời gian và phía trước còn rất dài. Ta trì hoãn những điều quan trọng, tự nhủ rằng rồi sẽ có lúc thích hợp hơn để quay về với chính mình và từng ngày từng ngày trôi qua rất vội. Đi qua rất nhiều ngày bận rộn không thấy ánh mặt trời, cống hiến hết tất cả sức lực mà mình có và nghĩ rằng đó là điều cần thiết, rất nhiều mối quan hệ mang lại giá trị phù phiếm và giả tạo, rất nhiều vai trò nhưng lại quên mất việc hỏi xem mình đang mệt đến mức nào. Đến khi nhận ra, tôi đã không còn đủ sức để bước chứ nói chi là muốn chạy nhanh như lúc trước…

Thời gian ơi, tôi thôi không còn trẻ theo cách mà tôi vẫn nghĩ không phải vì tuổi tác mà vì tôi đã không tin rằng mọi thứ vẫn còn kịp: có những điều tôi đã đi qua mà không ngoảnh lại và cũng có những điều tôi ngoảnh lại thì đã muộn màng. Tôi tưởng rằng im lặng là trưởng thành nhưng thật ra tôi chỉ đang học cách chịu đựng, một dạng mất mát mà không ai nhắc đến. Tôi đã không nhận ra rằng khi cố nắm giữ quá nhiều thứ, tôi đã để vuột mất chính mình. Bạn đã đi qua tôi rất nhanh, còn tôi…thì không kịp hỏi xem mình đang đi về đâu…

2026 đến với tôi như một khoảng lặng dài không rộn ràng, không hứa hẹn, không mang theo cảm giác khởi đầu rõ rệt. Nó giống một buổi chiều muộn hơn là một buổi sáng mới. Ánh sáng không còn gay gắt, nhưng đủ để tôi nhìn thấy những vết xước mà trước đây tôi đã vội vàng bỏ qua. Tôi nhìn lại vài thứ như người đứng bên hiên nhà lặng lẽ quan sát cơn mưa đã qua. Tôi bắt đầu chấp nhận rằng, có những nỗi buồn không cần được chữa lành, chỉ cần được thừa nhận đã là một dạng cố gắng.

Tôi dành nhiều thời gian hơn cho những ký ức cũ không phải để tiếc nuối, mà để hiểu rằng chúng đã góp phần tạo nên con người tôi hôm nay. Có những lựa chọn tôi từng nghi ngờ, có những ngã rẽ tôi từng nghĩ là sai và có cả những sai lầm nữa. Nhưng nhìn lại, tôi thấy mình đã làm tốt nhất có thể với những gì mình biết ở thời điểm đó. Sự bao dung lớn nhất mà tôi học được trong những năm gần đây là bao dung với chính quá khứ của mình và thành tâm sám hối.

Những ngày này, tôi không còn muốn sống vội. Tôi để cho những buổi sáng trôi qua chậm rãi, cho phép mình ngồi yên với những cảm giác chưa gọi được tên. Và thỉnh thoảng cảm giác tội lỗi của người thừa thãi vẫn suy nghĩ thoáng qua nhưng không sao, tôi không ép bản thân phải vui hơn, mạnh mẽ hơn, hay lạc quan hơn mà chỉ cố gắng sống thật, ngay cả khi sự thật ấy mang theo chút buồn, chút cô đơn, và rất nhiều điều chưa rõ ràng, chưa gọi thành tên và những hoang hoải trống trãi lên lên xuống xuống ở lưng chừng…

Với tôi 2026 không phải là một cột mốc để thay đổi cuộc đời hay điều gì đó lớn lao. Mỗi ngày thức dậy thấy mình còn sống, khỏe mạnh đã là một điều tuyệt vời. Năm 2026 chỉ là một lời nhắc nhẹ nhàng rằng tôi đã đi đủ xa để có thể quay về với những gì còn lại sau tất cả. Và trong sự quay về ấy, tôi học cách ở lại với thời gian, không thúc ép, không chống cự, chỉ lặng lẽ bước cùng nó, từng ngày từng ngày một…chậm rãi và bình yên!

Tôi đã đắn đo, cân nhắc và suy nghĩ sau một khoảng thời gian rất dài để quyết định chọn ở lại. Thật ra tôi đã không chọn mình ngay từ đầu, thậm chí rất lâu sau đó tôi vẫn chưa chọn vì lòng còn nhiều nghi ngại. Tôi sống như thể mình luôn có thể đợi thêm một chút nữa, đợi khi mọi thứ ổn hơn, đợi khi người khác yên tâm hơn và đợi khi tôi bớt làm phiền những trật tự đã quen thuộc. Tôi đặt mình sau cùng, không phải vì ai bắt, mà vì tôi đã học được cách làm như vậy từ rất sớm.

Có những năm tháng tôi sống tử tế đến mức chính mình cũng không nhận ra mình đang biến mất. Tôi hiểu người khác rất nhanh, bắt nhịp rất nhanh khi người khác chưa kịp nói gì nhưng lại chậm hiểu chính mình. Tôi nhường chỗ cho cảm xúc của mọi người, nhưng lại cất cảm xúc của mình vào một góc, tự nhủ rằng rồi sẽ có lúc thích hợp hơn để mở ra. Tôi không gọi đó là hy sinh mà gọi đó là trưởng thành nhưng sâu bên trong, có một phần tôi biết rất rõ rằng đang tự rời khỏi cuộc đời mình từng chút một.

Tôi không oán trách bản thân khi đó vì tôi hiểu vì sao tôi đã sống như thế. Tôi sợ làm đau người khác, sợ bị hiểu lầm, sợ nếu mình sống thật hơn, tôi sẽ mất đi những kết nối mà tôi đã cố gìn giữ rất lâu. Tôi sợ nhất là cảm giác bị bỏ lại nên tôi chọn bỏ mình trước, để ít nhất là người chủ động. Chỉ là không ai nói cho tôi biết rằng cái giá của sự “an toàn” ấy là một nỗi trống rỗng rất sâu, là những nỗi mệt mỏi không gọi tên được. Một cảm giác rằng mình đang sống một cuộc đời đúng, nhưng không còn thấy mình trong đó.

Có một ngày rất lặng và sâu, tôi nhận ra rằng nếu không chọn mình bây giờ thì có lẽ sẽ không còn lúc nào nữa. Không phải vì thời gian không còn, mà vì tôi đã quá quen với việc đứng ngoài cuộc sống của chính mình và điều đó đáng sợ hơn bất kỳ sự mất mát nào. Chọn mình ở thời điểm này không còn là một quyết định mạnh mẽ, không mang dáng vẻ của sự nổi loạn hay chiến thắng mà rất nhỏ, âm thầm. Đơn giản chỉ là việc tôi không tự phản bội cảm giác của mình nữa, là việc tôi không tiếp tục ở lại những nơi tôi phải co mình lại để được chấp nhận, là việc tôi dám thừa nhận rằng tôi đã mệt, đã buồn, đã lạc hướng và điều đó không làm tôi kém giá trị hơn.

Tôi viết những dòng này như một lời xin lỗi muộn màng gửi đến chính mình. Xin lỗi vì đã để bạn chờ quá lâu, vì đã nghi ngờ bạn nhiều hơn tin tưởng. Xin lỗi vì đã nghĩ rằng bạn chỉ xứng đáng được chọn sau khi mọi người khác đều ổn…Dù con đường này bước đi còn mờ, dù tôi còn run, dù tôi vẫn đang học cách sống thật với mình từng chút một nhưng lần này, tôi chọn bạn không phải vì tôi đã sẵn sàng, mà vì tôi không còn muốn tiếp tục sống khác đi nữa.

Có những buổi sáng, tôi thức dậy và không còn thấy mình cần phải chạy nhanh. Không phải vì tôi đã đến nơi, mà vì đã thôi cố gắng vượt lên chính mình như thể đó là một cuộc thi không hồi kết. Cuộc sống tôi đang chọn không phải lúc nào cũng sáng rõ, không phải lúc nào cũng mang dáng vẻ của một quyết định đúng đắn trong mắt người khác. Nhưng nó có một điều mà tôi chưa từng có trước đây: cảm giác tôi đang đứng đúng vị trí của mình.

Tôi đã từng tin rằng, một cuộc sống đáng sống là một cuộc sống rõ ràng, có kế hoạch và câu trả lời cho hầu hết mọi câu hỏi. Tôi từng nghĩ rằng mình cần phải biết chính xác mình sẽ đi đâu, sẽ trở thành ai, sẽ có được điều gì để cảm thấy yên tâm bước tiếp. Nhưng rồi, sau nhiều năm sống trong những kịch bản được vạch sẵn, tôi nhận ra rằng sự an tâm ấy rất mong manh,chỉ cần một biến cố nhỏ, tất cả những điều tôi tin là chắc chắn đều có thể sụp đổ.

Có giai đoạn trực giác tôi nhạy cảm một cách mạnh mẽ khiến cho tôi sợ hãi tột độ. Nó có thể ứng nghiệm ngay tức thì để tôi nhìn rõ bộ mặt thật của rất nhiều người, cơ thể tôi không chấp nhận sự giả dối khiến nó phản ứng lại bằng những cơn đau vậy lý, những biểu hiện mà mãi sau này tôi mới biết nguyên nhân.

Cuộc sống tôi đang chọn bây giờ không hoàn hảo theo bất kỳ tiêu chuẩn nào. Có những ngày tôi vẫn hoài nghi, vẫn lo lắng, vẫn tự hỏi liệu mình có đang đi sai không. Có những đoạn đường tôi đi chậm hơn người khác, và có lúc tôi thấy mình như đang lạc nhịp trong một thế giới quá vội vàng. Nhưng điều khác biệt là tôi không còn tự trách mình vì điều đó. Tôi học cách ở lại với những khoảng mờ, thay vì cố gắng xóa bỏ chúng bằng những lựa chọn vội vàng.

Tôi không còn tìm kiếm một cuộc sống khiến người khác phải trầm trồ và chỉ mong một cuộc sống mà khi đêm xuống, tôi có thể thở ra nhẹ nhõm, không phải diễn lại vai của một người khác trong đầu mình. Tôi chấp nhận rằng, có những ước mơ sẽ cần nhiều thời gian hơn để thành hình, có những câu trả lời sẽ đến muộn, và có những điều có thể mãi không đến. Nhưng chính sự chậm rãi ấy cho tôi cơ hội được sống sâu hơn, thay vì chỉ sống nhanh.

Tôi viết những dòng này không phải là một lời hứa hẹn rằng mọi thứ rồi sẽ ổn. Nó chỉ là một sự thừa nhận rằng tôi đang sống một cuộc đời thật, với những thiếu sót thật, những giới hạn thật và cả những khoảnh khắc rất nhỏ nhưng đủ làm tôi thấy mình còn hiện diện. Tôi chọn tiếp tục bước đi, không phải vì chắc chắn con đường này sẽ đưa tôi đến đâu, mà vì tôi không còn muốn quay lại những con đường đã khiến tôi đánh mất chính mình.

Nếu có một điều tôi muốn nhắc nhở bản thân trong những ngày sắp tới, thì đó là: đừng vội vàng hoàn thiện cuộc sống này. Hãy để nó được dang dở một cách tử tế vì chính trong những khoảng chưa trọn vẹn ấy, tôi đang học cách yêu thương mình nhiều hơn, và sống một đời không cần phải xin phép ai để được là chính mình.

Có một thời gian rất dài, tôi sống với cảm giác rằng mình phải làm gì đó để được nhìn nhận. Không phải theo cách ồn ào, nhưng đủ rõ để người khác hiểu rằng không vô hình. Tôi cố gắng sống tử tế, làm việc đàng hoàng, hiện diện đúng lúc, và hy vọng rằng sự cố gắng ấy sẽ được ghi nhận theo một cách nào đó nhưng lại không nhận ra rằng, trong quá trình chứng minh mình đủ tốt, tôi đã đặt cuộc đời mình vào tay những ánh nhìn mà tôi không thể kiểm soát.

Tôi từng nghĩ rằng nhu cầu được công nhận là điều tự nhiên, rằng ai cũng cần cảm giác mình có giá trị trong mắt người khác. Nhưng càng đi xa, tôi càng nhận ra ranh giới rất mong manh giữa việc được nhìn nhận và việc đánh mất tự do nội tâm. Tôi bắt đầu điều chỉnh mình để phù hợp hơn, nói ít lại những điều dễ gây hiểu lầm, giữ khoảng cách an toàn với những suy nghĩ quá riêng. Tôi làm tất cả những điều đó không vì ai yêu cầu, mà vì đã quen với việc phải vừa vặn để được ở lại.

Có những khoảnh khắc rất nhỏ, khi tôi bất chợt nhận ra mình đang sống trong một vòng lặp. Tôi chờ đợi sự xác nhận, rồi lại thất vọng khi nó không đến đúng cách và tự nhủ rằng mình không nên mong đợi, nhưng sâu bên trong, tôi vẫn hy vọng. Và chính sự mâu thuẫn đó khiến tôi mệt. Tôi hiểu rằng, nếu tiếp tục sống như vậy, tôi sẽ luôn phụ thuộc vào phản ứng của người khác để cảm thấy ổn với chính mình.

Tôi không thể nói chính xác từ khi nào mọi thứ bắt đầu thay đổi. Chỉ là đến một lúc, tôi không còn đủ năng lượng để tiếp tục chứng minh hay giải thích bất cứ điều gì. Không phải vì tôi đã đạt được điều gì đó lớn lao, mà vì không còn thấy cần thiết. Tôi nhận ra rằng, sự bình yên không đến từ việc được thừa nhận, mà từ việc tôi không còn tranh luận với bản thân về giá trị của mình. Tôi thôi cố gắng giải thích vì sao mình lựa chọn khác đi, thôi chờ đợi sự đồng thuận từ những người không đứng trong cuộc đời tôi. Mệt mỏi chán chường, tôi buông đi mọi kì vọng.

Tôi viết những dòng này khi trời Sài Gòn đang mưa vào đêm giáng sinh, cho phiên bản tôi đang dần học cách sống nhẹ hơn. Người không còn cảm thấy phải phản ứng trước mọi ánh nhìn, không còn cần phải đúng trong mọi cuộc đối thoại, không còn thấy cần thiết phải làm hài lòng để giữ vị trí của mình. Tôi hiểu rằng, khi không còn cố chứng minh, sẽ có những người không còn ở lại. Nhưng tôi cũng thấy rõ rằng, những người còn lại, hoặc những người sẽ đến sau đó, là những người nhìn thấy tôi mà không cần tôi phải trình bày quá nhiều.

Nếu bạn đang đọc những dòng này và thấy mình trong đó, có lẽ bạn cũng đã mệt với việc phải trở nên đủ tốt trong mắt ai đó. Tôi chỉ muốn nói rằng, việc ngừng chứng minh không làm bạn trở nên thụ động hay buông xuôi. Nó chỉ là một sự trở về, nơi bạn cho phép mình tồn tại mà không cần lý do. Và từ nơi đó, mọi mối quan hệ, mọi lựa chọn, mọi con đường bạn bước đi đều trở nên nhẹ hơn rất nhiều.

Tôi đang bước đi trên một con đường chưa từng quen thuộc với mình, và có lẽ điều khiến tôi bối rối nhất không phải là tôi không biết nó sẽ dẫn tới đâu, mà là tôi biết rất rõ rằng mình đã không còn muốn quay lại những lối cũ. Con đường này không ồn ào, không hứa hẹn điều gì cụ thể, chỉ có một cảm giác rất rõ ràng rằng tôi đang đi gần hơn với chính mình. Và điều đó, dù đúng, vẫn khiến tôi run rẩy và có chút sợ hãi.

Tôi không bước đi với sự tự tin trọn vẹn vốn có. Có những ngày tôi vẫn hoài nghi, vẫn tự hỏi liệu mình có đang làm mọi thứ trở nên phức tạp hơn không, liệu mình có đang đánh đổi sự ổn định để theo đuổi một điều chưa đủ hình hài hay không. Nhưng khác với trước đây, tôi không để những câu hỏi ấy kéo mình dừng lại. Tôi chấp nhận rằng sự run rẩy này là một phần của quá trình, rằng nếu tôi không run, có lẽ tôi đang đi trên một con đường không thật sự quan trọng với mình.

Con đường tôi đang bước không giống những gì tôi từng hình dung về một bước ngoặt. Nó không mang dáng vẻ của sự bứt phá, không khiến tôi cảm thấy mình đã “đến nơi”. Ngược lại, nó buộc tôi phải chậm lại, phải lắng nghe nhiều hơn, phải đối diện với những khoảng trống mà trước đây tôi đã cố lấp bằng bận rộn. Tôi bắt đầu học cách đi mà không cần biết trước toàn bộ bản đồ, chỉ cần đủ tỉnh táo để nhận ra đâu là bước tiếp theo dành cho mình.

Có những lúc tôi thấy mình rất cô đơn trên con đường này. Không phải vì không có ai xung quanh, mà vì không phải ai cũng hiểu vì sao tôi lại chọn đi theo hướng này. Tôi không còn cố giải thích. Tôi hiểu rằng có những hành trình chỉ trở nên rõ ràng với người đang ở bên trong nó. Và tôi cũng hiểu rằng, nếu tôi cần sự công nhận của tất cả mọi người để tiếp tục, có lẽ tôi đã không thật sự bước đi.

Tôi viết những dòng này như một cách để ghi nhớ cảm giác hiện tại, cảm giác vừa mong manh vừa chân thật. Tôi không biết mình sẽ đi bao xa, chỉ biết rằng mỗi bước tôi đặt xuống đều là một bước tôi đã chọn, không phải vì ai đó mong đợi, mà vì tôi không còn muốn phản bội điều mình đã nghe thấy rất rõ trong lòng. Con đường này có thể không dẫn tôi đến một đích đến dễ gọi tên, nhưng nó đang đưa tôi về gần hơn với con người mà tôi đã lãng quên quá lâu.

Nếu bạn đang đọc những dòng này và cũng đang đứng trên một con đường khiến bạn run rẩy, có lẽ bạn sẽ hiểu cảm giác của tôi. Không phải sự sợ hãi khiến chúng ta yếu đi, mà là việc cố tỏ ra không sợ hãi mới làm ta mệt mỏi. Tôi tin rằng, miễn là chúng ta còn đủ trung thực để bước tiếp, con đường ấy, dù chậm, vẫn sẽ mở ra theo cách rất riêng.

Có một phiên bản của tôi mà rất ít người nhìn thấy trọn vẹn vì tôi thường hay ẩn dấu điều đó sau vẻ ngoài bình thản . Đó là người luôn cố tỏ ra ổn, luôn xuất hiện với dáng vẻ vững vàng, như thể không có điều gì đủ sức làm tôi lung lay, cũng cười cũng nói, ngại chia sẻ, không ồn ào. Tôi đã sống khá lâu trong vai trò đó, không hẳn vì tôi mạnh mẽ hơn người khác, mà vì tôi không biết làm cách nào khác. Tôi học được rằng, nếu mình đủ bình tĩnh, đủ chịu đựng, thì mọi thứ rồi cũng sẽ qua. Và tôi tin vào điều đó, cho đến khi nhận ra rằng không phải thứ gì đi qua cũng để lại mình nguyên vẹn.

Tôi đã quen với việc trở thành điểm tựa-người lắng nghe- người giữ cho mọi thứ không sụp đổ và tiếp tục trên hành trình vốn có. Khi có chuyện xảy ra, tôi thường là người đầu tiên đứng ra sắp xếp, trấn an, gánh vác dù trong lòng tôi rối bời, xao động, hồi hợp,sắp gục ngã. Tôi ít khi nói về sự mệt của mình, không phải vì tôi không cảm nhận được nó, mà vì tôi sợ rằng nếu mình dừng lại, mọi thứ xung quanh sẽ mất thăng bằng. Tôi tự nhủ rằng chỉ cần cố thêm một chút nữa thôi, chỉ cần qua giai đoạn này thôi, rồi mình sẽ được nghỉ.

Nhưng những giai đoạn ấy nối tiếp nhau không dứt. Tôi bắt đầu quen với cảm giác căng cứng trong người, gồng mình mạnh mẽ, cổ vai gáy đau ê ẩm, quen với những đêm không thật sự ngủ sâu, quen với việc thức dậy và tiếp tục vai diễn của một người không được phép yếu. Tôi đã lầm tưởng rằng sự bền bỉ ấy là sức mạnh nhưng chỉ đến khi cơ thể lên tiếng, khi cảm xúc trở nên nặng nề hơn mức tôi có thể phớt lờ, tôi mới hiểu rằng mình đã gồng quá lâu, đã ép bản thân mình chịu đựng một thời gian quá dài…rất dài…

Có những lúc tôi rất muốn được ai đó hỏi rằng tôi có ổn không, và chấp nhận câu trả lời thật của tôi, dù nó không gọn gàng hay tích cực. Nhưng tôi cũng hiểu, chính tôi đã quen với việc không để lộ những vết nứt của mình. Tôi đã xây dựng hình ảnh một người có thể tự lo liệu mọi thứ, và rồi chính hình ảnh đó khiến tôi khó lòng xin được sự nâng đỡ khi cần. Mạnh mẽ, theo cách tôi từng hiểu, là không làm phiền ai, hay nói đúng ra là cảm giác sợ hãi mọi người nhìn thấy mặt yếu đuối của mình. Và cái giá của điều đó là sự cô đơn rất sâu.

Tôi viết lá thư này không phải để phủ nhận những gì là tôi của “mạnh mẽ”. Nhờ sự gồng lên đó, tôi đã vượt qua được nhiều chặng đường khó khăn. Tôi đã đứng vững trong những thời điểm mà nếu buông ra, có lẽ tôi đã không biết bám vào đâu. Nhưng tôi cũng muốn thừa nhận rằng, nếu cứ tiếp tục như vậy, tôi sẽ đánh mất khả năng mềm lại, khả năng cảm nhận niềm vui một cách tự nhiên, và cả khả năng được yêu thương mà không phải gồng mình xứng đáng.

Giờ đây, khi nhìn lại, tôi không còn muốn gọi phiên bản ấy là mạnh mẽ nữa. Tôi gọi đó là một người đã rất cố gắng để tồn tại, để sống theo cuộc đời mà người khác muốn. Và người đó xứng đáng được nghỉ ngơi, xứng đáng được đặt gánh nặng xuống, dù chỉ một lúc, để thở cho đầy lồng ngực. Tôi đang học cách cho phép mình yếu đi mà không cảm thấy xấu hổ, cho phép mình nói rằng mình mệt, và chấp nhận rằng không phải lúc nào mình cũng cần là người giữ thăng bằng cho tất cả.

Nếu bạn đang đọc những dòng này và thấy hình ảnh của mình trong đó, có lẽ bạn cũng đã quen với việc gồng lên quá lâu. Tôi chỉ muốn nói rằng, sự dịu dàng với chính mình không làm bạn yếu đi. Ngược lại, nó trả bạn về với phần người rất thật đã bị che giấu sau lớp vỏ mạnh mẽ. Và có lẽ, từ khoảnh khắc bạn cho phép mình buông nhẹ, cuộc sống sẽ bắt đầu đối xử với bạn bằng sự nâng đỡ mà bạn đã chờ đợi từ rất lâu…